Theedoos "Waaier" (2023)

Deze theedoos heeft 2 x 3 vakjes voor grote theezakjes, zoals die van Clipper. De doos is versierd met een mooi patroon dat afwijkt van traditioneel Fries houtsnijwerk. Voor dit patroon is een speciaal mesje nodig. Daar vertel ik later meer over.

Ook op de rand van het deksel loopt het patroon door. Dat geeft de theedoos een verzorgde uitstraling. Het deksel kan open en heeft een venster van plexiglas, zodat je de theezakjes kunt zien. Met een afmeting van 25 x 19 x 9,5 cm is dit een bijzondere en stijlvolle theedoos.

Instructies

De voorbereiding

Zaag eerst de vier zijkanten en het deksel op maat. Zaag de randen in verstek (45 graden). Dit doe je bij alle randen, behalve aan de onderkant van de vier zijkanten. Die moeten recht blijven. Daarna kun je op twee manieren verder:

Lijm eerst het doosje in elkaar en snijd daarna het patroon. Lijm ook de bodem vast. Zaag vervolgens het deksel rondom los van het doosje.
Snijd eerst het patroon en lijm het doosje daarna in elkaar. Zaag wel vóór het snijden de rand voor het deksel los van de zijkanten.

Ik kies zelf voor optie 2. Je werkt dan nog met losse, platte plankjes. Dat snijdt makkelijker dan wanneer het al een doosje is.

Bij beide opties is de afstand tussen de bovenkant van de zijkant en de zaagsnede belangrijk. Houd hiervoor ongeveer 2 cm aan. Kijk ook goed naar het patroon. Zaag je te hoog, dan blijven er kleine puntjes in het waaierpatroon staan. Die kunnen tijdens het snijden makkelijk afbreken. Op een van de foto's hieronder zie je een voorbeeld waarbij de zaagsnede te hoog zit. Op het patroon onderaan deze pagina geeft een stippellijn de beste hoogte aan.

Je kunt de rand voor het deksel ook pas na het snijden loszagen. Door de breedte van de zaagsnede (ongeveer 2 mm) sluit het patroon dan niet meer netjes op elkaar aan. Dat is wel de makkelijkste manier, maar het resultaat is minder strak.

Ik heb de pootjes later vastgelijmd. Je kunt ze ook uit één stuk met de zijkanten maken. Dat ziet er mooier uit, maar ik had daar toen niet het juiste gereedschap voor.

Het patroon aanbrengen

Meestal gebruik ik geprinte patronen op zelfklevend etiketpapier dat je makkelijk weer kunt verwijderen. Dit patroon is echter vrij simpel en bestaat alleen uit rechte lijnen. Daarom heb ik het deze keer rechtstreeks op het hout getekend.

Voor de zijkanten plak je de rand van het deksel en de rest van de zijkant met tape aan elkaar. Zo lopen de lijnen van het patroon netjes door. Zie de foto rechtsonder.

Onderaan deze pagina vind je het patroon met de maten en verhoudingen. Voor de details van het deksel kun je de foto rechts bekijken. Alle maten zijn in millimeters.

De theedoos is 25 cm breed, 19 cm diep en 9,5 cm hoog. Het patroon blijft aan alle kanten 0,5 cm van de rand.

Het snijden

Voor dit patroon kun je niet het standaard kerfsnedemesje gebruiken. Gebruik hiervoor een geometrisch mes, zoals veel wordt gebruikt in Oost-Europa. Ik heb het Beavercraft C10 geometrisch mes gebruikt.

Met dit mes steek je kleine stukjes hout weg, een beetje zoals met een beitel. Het vraagt wat oefening, maar het mes is eenvoudig te gebruiken. Werk in dunne laagjes en neem de tijd. Zo kom je stap voor stap bij de juiste vorm. Je maakt misschien wat extra steken, maar het resultaat wordt er mooier van.

Alleen het geultje tussen de waaiers en op het deksel, van 2 mm breed, snijd je met het standaard kerfsnedemesje.

Voor de zijkanten is het belangrijk dat je de rand van het deksel en de rest van de zijkant goed met tape vastzet. Daarna kun je het patroon over de zaagsnede snijden alsof het nog één geheel is. Zie de foto's hieronder.

Het tussen-resultaat

De afwerking

Maak eerst een opening in het deksel voor het plexiglas. Gebruik hiervoor bij voorkeur een figuurzaag en schuur de randen daarna netjes glad. Frees vervolgens aan de binnenkant van het deksel, langs de rand van de opening, een kleine uitsparing. Zaag het plexiglas op maat en lijm het in het deksel.

Daarna kun je de theedoos in elkaar zetten. Zet de doos en het deksel eerst apart in elkaar. Bevestig het deksel vervolgens met twee kleine scharnieren aan de doos. Laat de scharnieren iets in het hout vallen, zodat het deksel aan de achterkant netjes aansluit. Plaats twee kleine magneetjes van 6 mm in het deksel en de doos, precies tegenover elkaar. Zo blijft de doos goed dicht.

Maak daarna de vakverdeling aan de binnenkant van de theedoos. Gebruik hiervoor beukenmultiplex van 3 mm dik. Zaag de plaatjes ongeveer een halve centimeter hoger dan de binnenkant van de doos diep is. Zaag of schuur de hoeken schuin, zodat ze netjes in elkaar passen. Maak in de zijstukken en tussenschotjes inkepingen tot ongeveer de helft van de hoogte. Zo kun je de onderdelen in elkaar schuiven en in de wanden van de doos plaatsen.

Werk de theedoos tot slot af met lak of beits. Daarna is hij klaar voor gebruik.